Portfel dywidendowy krok po kroku

Opisujemy metodę, nie konkretne spółki. Nie wskazujemy, co kupić, tylko jak ocenić każdą spółkę na podstawie danych o jej wypłatach. Przykłady liczbowe są przykładami, a nie prognozą.

Krok 1. Cel portfela

Zacznij od pytania, po co Ci dywidendy. Są dwa typowe cele i prowadzą do innych decyzji.

• Regularny wpływ gotówki teraz. Liczy się przewidywalność wypłat, ich rozłożenie w roku i spółki, które płacą stabilnie także w słabszych latach.
• Budowa kapitału na przyszłość. Liczy się wzrost wypłat w czasie i reinwestowanie. Można przyjąć niższą bieżącą stopę dywidendy w zamian za spółki, które co roku podnoszą wypłatę.

Zapisz cel liczbowo. Przykład: 6 000 zł dywidend netto rocznie. Przy średniej stopie dywidendy 5 procent brutto i podatku 19 procent potrzebny jest portfel około 148 000 zł (6 000 ÷ 0,81 ÷ 0,05). Taki rachunek od razu pokazuje, czy cel jest realny przy Twoim kapitale.

Krok 2. Kryteria wyboru spółek

Ustal kryteria przed wyborem spółek, a nie po nim. Inaczej łatwo dopasować zasady do spółki, która akurat się podoba. Rozsądny zestaw kryteriów wygląda tak:

1. Wypłata w co najmniej trzech, a lepiej czterech lub pięciu z ostatnich pięciu lat.
2. Średnia stopa wypłaty poniżej 100 procent, czyli wypłaty mieszczą się w zysku.
3. Stopa wypłaty nie odstaje mocno od mediany branży (o tym w ostatniej sekcji).
4. Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej pokrywają wypłatę, a zadłużenie nie rośnie szybciej niż biznes.
5. Opublikowana polityka dywidendowa i historia trzymania się jej.

Szczegółową checklistę z pułapkami opisujemy na stronie akcje dywidendowe.

Krok 3. Liczba spółek i rozłożenie na branże

Portfel z kilku spółek jednej branży jest wrażliwy na jej cykl. Gdy branża ma zły rok, kilka spółek naraz obniża wypłatę. Dlatego warto rozłożyć kapitał na kilka branż o różnej wrażliwości na koniunkturę. Często spotyka się portfele od 10 do 20 spółek, z udziałem jednej branży nie większym niż jedna czwarta do jednej trzeciej portfela. To praktyka, a nie reguła prawna. Dopasuj ją do kapitału i czasu, jaki chcesz poświęcić na śledzenie spółek.

Branże różnią się tym, jak chętnie dzielą się zyskiem. W jednych większość spółek co roku wypłaca, w innych zysk zostaje na inwestycje. Statystyki branż pomagają znaleźć te, w których wypłaty są normą, a nie wyjątkiem.

Krok 4. Rozłożenie terminów wypłat w roku

Większość polskich spółek z rokiem obrotowym równym kalendarzowemu uchwala dywidendę na walnym zgromadzeniu do końca czerwca, a wypłaca latem lub jesienią. Portfel złożony wyłącznie z takich spółek daje gotówkę głównie w kilku miesiącach roku. Jeśli zależy Ci na bardziej równomiernym wpływie, dobierz także spółki, które wypłacają zaliczki na poczet dywidendy, mają inny rok obrotowy albo dzielą wypłatę na raty. Dni dywidendy i wypłaty zbieramy w zestawieniu kalendarz dywidend.

Krok 5. Reinwestowanie dywidend

Reinwestowanie to kupowanie kolejnych akcji za otrzymane dywidendy. Przykład: portfel 100 000 zł, stopa dywidendy 5 procent, podatek 19 procent. Po roku na rachunek trafia 4 050 zł. Jeśli kupisz za nie akcje o tej samej stopie, w następnym roku dywidendy liczą się już od 104 050 zł. Efekt jest mały w pierwszym roku i coraz wyraźniejszy po kilkunastu latach.

Dwie praktyczne uwagi. Po pierwsze, przy małych kwotach prowizja minimalna potrafi zjeść część korzyści, więc wiele osób zbiera dywidendy z kilku miesięcy i kupuje raz. Po drugie, reinwestowanie to dobra okazja do wyrównania udziałów branż, bez sprzedawania czegokolwiek.

Krok 6. Podatek, IKE i IKZE

Dywidenda wypłacana osobie fizycznej jest opodatkowana zryczałtowanym podatkiem 19 procent. Przy akcjach na zwykłym rachunku maklerskim podatek pobiera dom maklerski jako płatnik, więc do portfela trafia 81 procent kwoty brutto. Szczegóły i wyjątki opisujemy na stronie podatek od dywidendy.

Ogólnie o kontach emerytalnych:

• IKE. Przy spełnieniu warunków ustawy o IKE i IKZE zyski na koncie, w tym dywidendy, są zwolnione z podatku od zysków kapitałowych. Cała dywidenda pracuje wtedy w portfelu. Wpłaty mają roczny limit, a wypłata przed spełnieniem warunków oznacza zapłatę podatku.
• IKZE. Dywidendy na koncie nie są opodatkowane w trakcie oszczędzania, a wpłaty można odliczyć od dochodu do rocznego limitu. Podatek płaci się przy wypłacie środków, na zasadach z ustawy.

Przy dywidendach ze spółek zagranicznych na tych kontach podatek pobrany za granicą zwykle zostaje. Warunki, limity i szczegóły sprawdź w ustawie i w umowie z instytucją, która prowadzi konto.

Krok 7. Przegląd raz w roku po sezonie walnych

Najlepszy moment na przegląd to lato, gdy walne zgromadzenia za poprzedni rok już się odbyły i znane są uchwały o podziale zysku. Dla każdej spółki odpowiedz na cztery pytania: czy wypłata wzrosła, utrzymała się, spadła, czy została wstrzymana; czy stopa wypłaty nadal mieści się w zysku; czy spółka trzyma się swojej polityki dywidendowej; czy udział branży w portfelu nie urósł ponad założony limit. Spółka, która raz obniżyła wypłatę po słabym roku, nie musi od razu wypadać z portfela. Spółka, która od lat płaci więcej, niż zarabia, zasługuje na baczniejszą obserwację.

W planie Analityk dodajesz do 50 obserwowanych spółek i dostajesz alert mailem o nowej uchwale o podziale zysku, więc przegląd nie wymaga przeglądania raportów spółka po spółce. Plany i ceny są na stronie cennik.

Jak używać danych o stopie wypłaty i medianie branży

Stopa wypłaty to wypłata podzielona przez zysk netto roku, z którego ją wypłacono. Sama w sobie mówi, jaką część zysku spółka oddaje. Porównana z medianą branży mówi, czy spółka jest pod tym względem typowa.

Mediany pokazujemy tylko dla branż z co najmniej 10 spółkami, bo przy mniejszej grupie jedna spółka zmienia wynik zbyt mocno. Odsetek spółek wypłacających mówi z kolei, czy w danej branży dywidenda jest normą.