Polskie spółki dywidendowe na giełdzie i poza nią

Giełda i spółki prywatne razem

Gdy ktoś pyta o polskie spółki dywidendowe, zwykle dostaje listę spółek notowanych na GPW. To naturalne, bo inwestor indywidualny może kupić tylko akcje z rynku. Ale wypłata zysku wspólnikom nie jest zjawiskiem giełdowym. Każda spółka kapitałowa, która zarobiła i nie musi zatrzymać całego zysku, może go podzielić między właścicieli, a przepisy dla spółki z o.o. i spółki akcyjnej działają tu bardzo podobnie.

Dlatego w serwisie patrzymy na obie grupy naraz. Spółka giełdowa i spółka prywatna z tej samej branży mają ten sam rachunek zysków i strat, tę samą pozycję wypłat w przepływach pieniężnych i tę samą uchwałę o podziale zysku. Różni je tylko to, czy udziały mają cenę rynkową. Porównanie obu grup pokazuje, jak hojnie dzielą się zyskiem firmy w danej branży, a nie tylko te, które akurat są notowane.

Dlaczego kalendarze widzą tylko giełdę

Spółka notowana ma obowiązek informacyjny. Zarząd publikuje rekomendację podziału zysku, walne zgromadzenie podejmuje uchwałę, a spółka podaje dzień dywidendy i dzień wypłaty w raporcie bieżącym. Te informacje trafiają do obiegu w ciągu godzin, więc ułożenie z nich kalendarza jest proste.

Spółka z o.o. nie ogłasza niczego. Zgromadzenie wspólników zatwierdza sprawozdanie i dzieli zysk w ciągu 6 miesięcy od końca roku obrotowego (art. 231 KSH), a potem spółka ma 15 dni na złożenie sprawozdania i uchwał do Repozytorium Dokumentów Finansowych. Od 2018 roku sprawozdania są plikami XML w strukturze ustalonej przez Ministerstwo Finansów, a uchwały często skanami w PDF. Dokumenty są jawne i bezpłatne, ale żeby wyciągnąć z nich liczby, trzeba je pobrać, odczytać i powiązać z danymi z KRS. To żmudna praca, dlatego o dywidendach ze spółek z o.o. mówi się rzadko, choć uchwały leżą w rejestrze.

My tę pracę wykonujemy. Wypłatę za dany rok ustalamy na trzy sposoby, w kolejności od najpewniejszego:

1. Uchwała o podziale zysku. Kwota przeznaczona na dywidendę wprost z dokumentu. Pewność dokładna.
2. Rachunek przepływów pieniężnych. Pozycja „Dywidendy i inne wypłaty na rzecz właścicieli”. Pewność z przepływów.
3. Zestawienie zmian w kapitale własnym. Kwota wyliczona z ruchów na kapitale. Oznaczamy ją jako wyliczoną.

Spółki mikro nie sporządzają rachunku przepływów, więc u nich liczy się tylko uchwała. Szczegóły opisujemy na stronie metoda, a jak wygląda sam dokument, wyjaśniamy w poradniku uchwała o podziale zysku.

Jak rozpoznać spółkę dywidendową

Jedna wypłata nie czyni spółki dywidendową. Patrzymy na trzy rzeczy jednocześnie.

• Regularność. Ile lat z ostatnich pięciu kończyło się wypłatą. Spółka, która dzieli zysk co roku, ma wypracowaną politykę i wspólników, którzy na tę wypłatę liczą.
• Stopa wypłaty. Jaką część zysku netto spółka oddaje. Wartości od kilkudziesięciu procent do całości zysku są typowe dla firm o małych potrzebach inwestycyjnych. Stopa powyżej 100 procent znaczy, że spółka wypłaciła więcej, niż zarobiła w danym roku, sięgając po zyski z lat ubiegłych albo kapitał zapasowy. Raz to możliwe, stale już nie.
• Źródło liczby. Kwota z uchwały jest pewniejsza niż wyliczona z kapitału. Przy każdej wypłacie podajemy, skąd pochodzi, żeby było wiadomo, jak bardzo można na niej polegać.

Przykład. Spółka z o.o. ma zysk netto 2 miliony złotych. Zgromadzenie wspólników przeznacza 1,2 miliona złotych na dywidendę, a resztę na kapitał zapasowy. Stopa wypłaty wynosi 1,2 ÷ 2 = 60 procent. Jeśli kapitał własny spółki to 8 milionów złotych, wypłata na 1 zł kapitału własnego wynosi 15 groszy. Tę drugą miarę pokazujemy, bo dla właściciela spółki prywatnej zastępuje stopę dywidendy, której bez ceny rynkowej nie da się policzyć. Więcej o różnicach między wskaźnikami piszemy na stronie stopa dywidendy.

Formy prawne a wypłata zysku

Przepisy różnią się w szczegółach, ale zasada jest wspólna: wspólnicy mogą podzielić tylko zysk, a nie kapitał, który chroni wierzycieli.

Obie klasyczne spółki kapitałowe mogą też wypłacać zaliczki na poczet dywidendy, jeśli pozwala na to umowa albo statut i spełnione są warunki z art. 194 i 195 KSH (dla spółki z o.o.) oraz art. 349 KSH (dla spółki akcyjnej). Zaliczka wypłacona w trakcie roku pojawia się w przepływach pieniężnych tego roku, a nie w uchwale po jego zakończeniu, dlatego dla takich spółek porównujemy wszystkie trzy źródła. Kwestie praktyczne opisujemy w poradniku dywidenda ze spółki z o.o..

Giełda i spółki prywatne w liczbach

Zestawienie obejmuje ostatni rok obrotowy, za który mamy komplet dla każdej grupy. Grupę pokazujemy tylko wtedy, gdy liczy co najmniej 10 spółek.