Akcje dywidendowe i jak czytać ich wypłaty

Czym są akcje dywidendowe

Każda spółka akcyjna może wypłacić dywidendę, jeśli ma zysk do podziału i walne zgromadzenie tak zdecyduje. O akcjach dywidendowych mówi się wtedy, gdy wypłata jest powtarzalna: spółka dzieli się zyskiem rok po roku, a nie tylko raz, przy wyjątkowej okazji. Inwestor kupuje je głównie po to, żeby co roku dostawać gotówkę, a nie wyłącznie liczyć na wzrost kursu.

Prawo do dywidendy wynika z art. 347 Kodeksu spółek handlowych: akcjonariusz ma prawo do udziału w zysku wykazanym w zbadanym sprawozdaniu finansowym, który walne zgromadzenie przeznaczyło do wypłaty. Kwota na akcję zależy więc od dwóch rzeczy: ile spółka zarobiła i ile z tego postanowiła oddać. Drugą wielkość opisuje stopa wypłaty, czyli wypłata podzielona przez zysk netto roku, z którego ją wypłacono.

W Polsce akcje dywidendowe kojarzą się z giełdą, ale dzielenie się zyskiem jest równie częste w spółkach prywatnych. Dla porównania obu światów przygotowaliśmy zestawienie spółki dywidendowe GPW oraz szerszą listę polskich spółek z wypłatami.

Co sprawdzić przed zakupem

Poniższa lista to pięć pytań, które warto zadać każdej spółce, zanim jej akcje trafią do portfela. Żadne z nich osobno nie wystarcza, razem dają dość dobry obraz.

Historia lat z wypłatą

Policz, w ilu z ostatnich pięciu lat spółka wypłaciła dywidendę i czy wypłata rosła, stała w miejscu, czy spadała. Spółka, która płaciła także w roku słabszej koniunktury, ma zwykle przemyślaną politykę wobec akcjonariuszy. Rok bez uchwały o wypłacie to informacja, a rok bez dokumentu w rejestrze oznaczamy jako brak danych, nigdy jako zero.

Stopa wypłaty

Podziel dywidendę przez zysk netto roku, z którego ją wypłacono. Wynik od 40 do 70 procent zwykle zostawia spółce zapas na inwestycje i na gorszy rok. Wynik powyżej 100 procent oznacza, że spółka oddała więcej, niż zarobiła, sięgając po zyski z lat ubiegłych lub kapitał zapasowy. Raz da się tak zrobić, co roku już nie.

Zadłużenie i przepływy pieniężne

Dywidendę płaci się gotówką, nie zyskiem księgowym. Warto więc rzucić okiem na rachunek przepływów pieniężnych: czy przepływy z działalności operacyjnej pokrywają wypłatę i inwestycje, czy spółka nie finansuje dywidendy nowym długiem. Szybko rosnące zadłużenie przy stałej dywidendzie to sygnał, żeby przyjrzeć się bliżej.

Stopa dywidendy

To dywidenda na akcję podzielona przez cenę akcji. Pokazuje, ile gotówki zwraca akcja wobec jej ceny. Najlepiej porównywać ją z historią tej samej spółki i ze spółkami z tej samej branży. Wzór, kalkulator i przykład liczbowy znajdziesz na stronie stopa dywidendy.

Polityka dywidendowa w raportach

Wiele spółek z giełdy publikuje politykę dywidendową, czyli zapowiedź, jaką część zysku zamierzają wypłacać i pod jakimi warunkami. Szukaj jej w raportach rocznych i raportach bieżących. Polityka nie jest obietnicą, bo każdą wypłatę i tak uchwala walne zgromadzenie, ale pokazuje zamiary zarządu i pozwala ocenić, czy spółka trzyma się własnych zasad.

Pułapki przy wyborze

Pułapka wysokiej stopy

Przykład: spółka wypłaciła 4 zł na akcję, gdy akcja kosztowała 50 zł, czyli stopa wynosiła 8 procent. Potem kurs spadł do 32 zł, bo rynek spodziewa się gorszych wyników. Liczona od ostatniej dywidendy stopa rośnie do 12,5 procent i wygląda atrakcyjnie. Jeśli jednak zysk spadnie, kolejna wypłata może być niższa albo nie będzie jej wcale. Bardzo wysoka stopa na tle branży to częściej ostrzeżenie niż okazja.

Wypłata jednorazowa

Spółka po sprzedaży nieruchomości albo części działalności może wypłacić nadzwyczajną dywidendę. Stopa z tego roku jest wtedy wyjątkowo wysoka, ale nie powtórzy się. Dlatego patrzymy na kilka lat naraz i na to, czy wypłata pochodzi z bieżącego zysku operacyjnego.

Inne pułapki

• Porównywanie liczb liczonych różnie. Ostatnia uchwalona dywidenda, suma z dwunastu miesięcy i prognoza dają różne stopy dla tej samej spółki.
• Pomijanie podatku. Stopy podaje się zwykle brutto. Na rachunek trafia kwota po podatku.
• Zbyt mało spółek. Portfel z dwóch lub trzech spółek z jednej branży traci dużą część wypłat, gdy branża ma zły rok. O rozłożeniu ryzyka piszemy na stronie portfel dywidendowy.

Podatek od dywidendy w skrócie

Dywidenda wypłacana osobie fizycznej jest opodatkowana zryczałtowanym podatkiem 19 procent (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT). Przy akcjach na rachunku maklerskim podatek pobiera płatnik, zwykle dom maklerski, więc inwestor nie musi nic robić i nie wykazuje tej dywidendy w zeznaniu rocznym. Przykład: dywidenda 2,50 zł na akcję przy 400 akcjach to 1 000 zł brutto, podatek 190 zł, na rachunek trafia 810 zł.

Inaczej jest przy dywidendach ze spółek zagranicznych: tam rozliczasz się samodzielnie w zeznaniu rocznym i możesz odliczyć podatek pobrany za granicą do wysokości podatku polskiego. Dywidendy na rachunku IKE przy spełnieniu warunków ustawy są zwolnione z podatku od zysków kapitałowych. Szczegóły, w tym zasady dla spółek jako akcjonariuszy, opisujemy na stronie podatek od dywidendy.

Spółki z regularnymi wypłatami

Spółki w zestawieniu wybieramy według historii, a nie stopy dywidendy z jednego dnia. Liczą się lata z wypłatą w ostatnich pięciu latach, suma wypłat i średnia stopa wypłaty mieszcząca się w zysku. Pełną historię każdej spółki, ze źródłem każdej liczby, pokazuje jej profil w serwisie. Przez cały rok śledzimy nowe uchwały, więc zestawienie zmienia się po każdym sezonie walnych zgromadzeń.